ÖZET İlköğretim Birinci Sınıf Türk Çocuklarında İşler Bellek, Kısa Süreli Bellek, Bilgi işlem Hızı ve Akışkan Zeka Arasındaki İlişkiler Burcu Özdemir (Öğüt) Bu tezin amacı, işler bellek, kısa süreli bellek, bîlgi-işlem hızı ve akışkan zeka arasındaki ilişkileri araştırarak, Conway, Cowan, Bunting, Therriault ve Mînkofifun (2002) çalışmasında ortaya çıkan ilişkiler örüntüsünü, çocuklar üzerinde tekrarlamaktır. Bahsedilen çalışmada, akışkan zekaya doğrudan bağlı olan değişkenin kısa süreli bellek ya da bilgi-işlem hızı değil, yalnızca işler bellek olduğu bulunmuştur. Bahsedilen çalışma, yetişkinlerle yapılmıştır, ancak bu tezin örneklemi 2 ayrı özel okulda okumakta olan 77 ilköğretim birinci sınıf çocuğudur. Araştırmacı tarafindan, 7 tanesi bilgi-işlem hızım, 1 tanesi de işler belleği ölçme amaçlı 8 bilgisayarlı ölçüm gefiştirilmiştir. Kısa süreli bellek, WISC testinin Türkçe versiyonunun sayı dizileri ile, akışkan zeka da Zihinsel Beceriler Grup Tesrfnin Sözsüz Bateri' si ile ölçülmüştür. Veri analizleri, modelleme temeline dayanan AMOS 4.0 programı ile yapılmıştır. Çalışmanın sonuçlan Conway ve arkadaşlarının bulmuş olduğu modeli oluşturamamış; kısa süreli bellek ile bflgj-işlem hızı akışkan zekaya bağlıyken, işler-belleğin ilgisi bulunamamıştır. Ancak, araştırmaya yönelik yeni bir model, bu durumun, işler bellek ölçerinin değişkeni verimli bir şekilde viölçemediği ve kısa süreli bellek testlerinden birinin, işler bellek testi gibi çalıştığı için meydana geldiğini göstermiştir. Çalışmanın sonuçlarına bu açıdan bakıldığında, Conway ve arkadaşlarının (2002) elde ettiği sonuçların kısmen tekrarlanmış olduğu görülmektedir. Sonuç olarak, yapılacak yeni çalışmalarda, işler bellek ve ona benzer değişkenlerin ölçümü için birden çok ölçerin kullanılması tavsiye edilmektedir. Anahtar Kelimeler: İşler bellek, kısa süreli bellek, bîlgi-işlem hızı, akışkan zeka, Türk çocukları, modelleme vıı ABSTRACT Working Memory Capacity, Short-Term Memory Capacity, Information Processing Speed and Fluid Intelligence Relationships in First Grade Turkish Children by Burcu Özdemir (Öğüt) This study investigated the relationships network among working memory capacity, short-term memory capacity, information processing speed and fluid intelligence in children, attempting to replicate the findings of Conway, Cowan, Bunting, Therriault and MinkofFs (2002) study, carried out on young adults. This study found that it was the working memory and not the short-term memory or processing speed that predicted fluid intelligence. 77 first grade Turkish children from two private schools in Istanbul participated in the present study. The researcher developed 8 computerized tests, 7 for the measurement of information processing speed and 1 for working memory capacity. Short-term memory was measured by the number sequences tests of the Turkish adaptation of WISC Test, and fluid intelligence was measured by the Nonverbal Battery of Cognitive Abilities Group Test (Form 5). Method of analysis was structural equation modeling, using AMOS 4.0 software package. The results showed that the model that emerged out of Conway et al. (2002) study could not be replicated; as short-term memory capacity and the information processing speed predicted fluid intelligence whereas working ivmemory did not. However, an exploratory model revealed that this was due to the inefficiency of the working memory task and one of the short-term memory tasks' functioning as a rather working memory task. When the results are re-inspected from this perspective, the Conway et al. (2002) study results were partly replicated. It is suggested that working memory and similar constructs should be measured by more than one task. Key Words: Working memory, short-term memory, information processing speed, fluid intelligence, Turkish children, structural equation modeling 78