201. Fosfor içeren makrosiklik lariat eterlerin sentezi ve kompleksleri
- Author
-
Bilge, Selen, Kılıç, Zeynel, and Diğer
- Subjects
Lariat ethers ,Chemistry ,Synthesis ,Complexes ,Phosphorus ,Kimya ,Ethers - Abstract
ÖZET Yüksek Lisans Tezi FOSFOR İÇEREN MAKROSİKLİK LARİAT ETERLERİN SENTEZİ VE KOMPLEKSLERİ Selen BİLGE Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Danışman : Prof. Dr. Zeynel KILIÇ Jüri : Prof. Dr. Zeynel KILIÇ Doç. Dr. Hamza YILMAZ Doç. Dr. Perihan GÜRKAN Bu çalışmada, -O3N2- donor atomlarından meydana gelen ve makro halkada 18-19 üye ihtiva eden dört farklı tip ligand sentezlendi. Dietilen glikol ile SOCI2 ün kuru piridin ortamında etkileştirilmesinden dietilenglikol diklorür (1) ve bu bileşiğin DMF de salisilaldehit ve susuz Na2C03 ile reaksiyonundan l,7-Bis(2'-formilfenü)- 1,4,7- trioksaheptan (2) elde edildi. Bileşik (3 ve 4), bileşik (2) nin kuru THF de sırası ile 1,3- diaminopropan ve 1,4- diaminobütan ile etkileştirilmesi sonucunda sentezlendi. Bileşik (3 ve 4) ün kuru MeOH de NaBHV boraks ile indirgenmesinden dibenzo-aza-taç eterler (5 ve 6) hazırlandı. Kuru EtOH de bileşik (3 ve 4) ün dietil fosfonat ile direkt olarak etkileştirilmesinden, fosfor içeren C-bispivot lariat eterler (7 ve 8) sentezlendi. Bileşik (7) nin elde edildiği çözeltinin uzun süreli bekletilerek kristallendirilmesinden, bileşik (9) oluştu. Dibenzo-taç-eter (5) in NiCb ile etkileştirilmesinden mononükleer Ni(II) kompleksi (10) hazırlandı. BiBLE lariat eter bileşiği (11); dibenzo-aza- taç eter (5), difenilfosfin, formaldehit ve Pd(CH3COO)2 m CbU(JCH2C/2 (1/1) karışımmdaki reaksiyonundan elde edildi. Sentezlenen bileşiklerin yapısı; element analizi, MS, İR ve multinükleer ('H-, 13C- ve 31P-NMR) spektroskopik verilerinden yararlanılarak aydınlatıldı. Bileşik (3, 4 ve 9) un katı hal yapısı, X-ışınIarı kristallografi yöntemi ile belirlendi. 1999, 149 sayfa ANAHTAR KELİMELER : Dibenzo-aza-taç eterler Lariat eterler Fosfor içeren C-bispivot lariat eterler BiBLE lariat eterler Dibenzo-aza-taç eter kompleksleri ABSTRACT Master Thesis THE SYNTHESIS OF MACROCYCLIC LARIAT ETHERS CONTAINING PHOSPHORUS AND THEIR COMPLEXES Selen BILGE Ankara University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Supervisor : Prof. Dr. Zeynel KILIÇ Jury : Prof. Dr. Zeynel KILIÇ Assoc.Prof.Dr.Hamza YILMAZ Assoc.Prof.Dr.Perihan GÜRKAN In this study, -03N2-types of four ligands containing 18-19 members in the macro- ring were synthesised. The reaction of diethylene glycol with SOCİ2 gave diethylene glycol dichloride (1) in dry pry dine. l,7-Bis(2'-formylphenyl)-l,4,7- trioxaheptane (2) was obtained from the reaction of compound (1) with salicylaldehyde and anhydrous Na2C03 in DMF. Compounds (3 and 4) were also synthesised from the reaction of compound (2) with 1,3-diaminopropane and 1,4- diaminobutane in dry THF, respectively. The dibenzo-aza-crown-ethers (5 and 6) were prepared by reduction of the compounds (3 and 4) with NaBHt/borax in dry MeOH. The phosphorus containing C-bispivot lariat ethers (7 and 8) were obtained from the reaction of diethyl phosphonate with the compounds (3 and 4), respectively, in dry EtOH. The compound (9) has been formed from the mother liquar compound (7) set asside for crystallisation. The Ni(II) complex (10) was also prepared by the reaction of the dibenzo-aza-crown ether (5) with NİCI2. The BiBLE lariat ether was obtained from the mixture of the compound (5), diphenylphosphine, formaldehyde and Pd(CH3COO)2 in CeHe/CHaCh (1/1). The structures of the compounds were determined using data obtained from elemental analyses, MS, IR, *H-, 13C- and 31P- NMR spectra. The solid- state structures of the ligands (3), (4) and (9) were characterised by using X-ray crystallographic data. 1999, 149 pages KEY WORDS : Dibenzo-aza-crown ethers Lariat ethers Phosphorus containing C-bispivot lariat ethers BiBLE lariat ethers Dibenzo-aza-crown ether complexes. 149
- Published
- 1999